ANKARA — Türkiye, 7-8 Temmuz tarihleri arasında başkent Ankara’da düzenlenen tarihi NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi ile küresel siyasetin merkez üssü haline geldi. En son 2004 yılında İstanbul’da yapılan zirvenin ardından, 22 yıl sonra ilk kez Türkiye’de toplanan NATO liderlerinin ana gündem maddeleri arasında; ABD-İran gerilimi, Ukrayna savaşı, savunma bütçeleri ve ittifak içi operasyonel yük paylaşımı yer alıyor.
Zirvenin en dikkat çeken konuğu ise, yeni "Boeing 747" tipi Air Force One uçağıyla Ankara’ya bizzat ayak basan ABD Başkanı Donald Trump oldu.
Trump: "Erdoğan'a Duyduğum Saygıdan Dolayı Geliyorum"
Ziyareti öncesinde yaptığı açıklamalarda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı "güçlü bir lider ve dostum" olarak nitelendiren Trump, Ankara’ya Erdoğan’a duyduğu saygı nedeniyle geldiğini vurgulamıştı. ABD Başkanı, Ankara’daki ikili temasları kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile savunma sanayisi, F-35 programı ve jet motoru tedariki gibi kritik ikili ilişkileri masaya yatırıyor. Ayrıca Trump'ın, Ankara'da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile de bir araya gelmesi bekleniyor.
Washington yönetiminin zirvedeki öncelikli amacı, özellikle Orta Doğu ve İran ekseninde bazı NATO müttefiklerinin ABD'ye hava sahası veya deniz gücü desteği sağlama konusundaki çekincelerini aşarak ittifakı yeniden "disipline etmek" ve savunma harcamalarının artırılmasını sağlamak.
Zirve Öncesi Sokakta "Güvenlik" ve "Protesto" Hareketliliği
Ankara’da liderler düzeyinde bu diplomatik trafik sürerken, zirve öncesinde ve esnasında yurt genelinde çok ciddi güvenlik önlemleri alındı ve buna paralel olarak geniş çaplı operasyonlar gerçekleştirildi. Ankara Valiliği'nin kent genelinde aldığı 13 günlük eylem ve etkinlik yasağının ardından sokaklar ve meydanlar adeta abluka altına alındı.
7 İlde Eş Zamanlı Ev Baskınları: Zirveden hemen önce İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Çanakkale, Antalya ve Bursa başta olmak üzere birçok şehirde emniyet güçleri tarafından eş zamanlı ev baskınları yapıldı. Operasyonlarda aralarında akademisyen Doç. Dr. Sibel Özbudun, yazar Temel Demirer, Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) İstanbul Şube Başkanı Avukat Ezgi Önalan ile çeşitli sol parti, sendika ve gençlik örgütlerinin yönetici ve üyelerinin bulunduğu onlarca kişi gözaltına alındı.
Kızılay'da NATO Karşıtı Yürüyüşe Müdahale: Ankara Kızılay’da Türkiye Komünist Partisi (TKP) tarafından organize edilen ve "Katil NATO ülkemizden defol", "NATO'ya geçit yok" sloganlarının atıldığı protesto yürüyüşüne polis müdahale etti. Yaşanan arbedenin ardından aralarında parti yöneticilerinin de bulunduğu 100’ün üzerinde kişi gözaltına alındı. Benzer protesto ve yürüyüş teşebbüsleri İstanbul’da da (AKM önünden Dolmabahçe’ye) polisin yoğun güvenlik önlemleri altında gerçekleşti.
Demokrasi güçleri ve muhalif örgütler, gözaltı dalgasına "NATO şeflerinin huzuru ve rahatı için arkadaşlarımız hukuksuzca alıkonuluyor" diyerek tepki gösterirken; emniyet kaynakları, uluslararası düzeyde devlet başkanlarının katıldığı bu denli kritik bir zirve öncesinde provokasyonları ve güvenlik zafiyetlerini önlemek amacıyla operasyonların yapıldığını bildirdi.
Ankara, bir yanda Külliye'deki dünya liderlerinin küresel savaşı ve stratejik ortaklıkları tartıştığı masalara, diğer yanda ise sokaklardaki yoğun güvenlik ve protesto dalgasına sahne olmaya devam ediyor.
