Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan "Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile özellikle yer altı madenlerinde havalandırma sistemlerinin kesintisiz çalışmasını sağlayacak önemli güvenlik tedbirleri zorunlu hale getirildi.
Havalandırma Sistemlerine Yeni Tanımlar
Yönetmeliğin tanımlar bölümüne dört yeni kavram eklendi. Buna göre ana havalandırma fanı, yer altı madenlerinde havalandırmayı sağlayan ana vantilatör veya aspiratör olarak tanımlanırken, tali havalandırma fanı ise hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yürütüldüğü, ana hava akışıyla bağlantılı alanlarda kullanılan fan olarak düzenlendi.
Ayrıca, ana enerji kesintilerinde sistemi çalıştırabilecek yedek güç sistemi ile ana havalandırma fanının devre dışı kalması durumunda kullanılacak yedek havalandırma fanı da yönetmelikte yer alan yeni tanımlar arasında bulunuyor.
Ana Havalandırma Fanına Yedek Enerji Zorunluluğu
Yeni düzenlemeyle birlikte yer altı madenlerinde kullanılan ana havalandırma fanlarının yalnızca ana elektrik hattına değil, aynı zamanda bağımsız bir yedek güç sistemine bağlı olması mecburi hale getirildi. Böylece olası elektrik kesintilerinde havalandırmanın kesintiye uğramaması ve çalışanların güvenliğinin korunması hedefleniyor.
Tali Havalandırma İçin Yeni Kurallar
Yönetmelik, tali havalandırma sistemlerinin kullanımına ilişkin şartları da yeniden belirledi. Buna göre tali havalandırma yalnızca ana havalandırma akışıyla bağlantısı bulunan hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yapıldığı alanlarda kullanılabilecek.
Bu alanlarda hava akışında kısa devre oluşmasını önleyecek tedbirler alınacak, kullanılan vantüpler ise antistatik ve alev yürütmez özellikte olacak.
Tali havalandırma fanının arızalanması halinde çalışanlar derhal güvenli bölgelere tahliye edilecek. Uygun hava dolaşımı yeniden sağlanıncaya kadar çalışanların ilgili bölgelere girişine izin verilmeyecek.
Yedek Ekipman Sürekli Hazır Bulundurulacak
Düzenleme kapsamında tali havalandırma yapılan alanlarda yedek fanın yanı sıra vantüp bağlantı elemanları ve kuruluma yönelik tüm ekipmanların kullanılmaya hazır şekilde fanın yanında bulundurulması zorunlu hale getirildi.
Grizulu maden ocaklarında ise yedek fanın devreye alınmasına ilişkin uygulama talimatları ile bu işle görevli personel, sağlık ve güvenlik dokümanında açık şekilde belirtilecek.
Grizulu Ocaklarda Güvenlik Tedbirleri Artırıldı
Yönetmelik, grizulu maden ocaklarında güvenlik standartlarını da yükseltti. Buna göre tüm grizulu ocaklarda, ana havalandırma fanına eşdeğer kapasitede yedek havalandırma fanı bulundurulması zorunlu olacak.
Ana fanın herhangi bir nedenle durması halinde yedek fan, havalandırmanın kesintisiz devamını sağlayacak şekilde gecikmeden devreye alınacak.
Ayrıca yedek havalandırma sistemlerinin çalışır durumda olup olmadığını belirlemek amacıyla en geç ayda bir test yapılacak ve sonuçlar kayıt altına alınacak. Test süreçlerinde uygulanacak güvenlik önlemleri de sağlık ve güvenlik dokümanında yer alacak.
Resmî Gazete'de Yayımlanarak Yürürlüğe Girdi
Yeni hükümler, 21 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin uygulanmasından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sorumlu olacak.
Yeni düzenlemenin, özellikle grizu patlaması ve havalandırma kaynaklı risklerin azaltılması, olası enerji kesintilerinde madenlerde güvenliğin kesintisiz sürdürülmesi ve çalışanların can güvenliğinin güçlendirilmesi amacıyla hayata geçirildiği değerlendiriliyor.
