Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım yaptığına hükmeden tarihi kararı, gözleri İsrail’in Gazze’de yürüttüğü soykırıma çevirdi. Uzmanlar, UAD’nin kararının Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı soykırım davasına emsal teşkil edebileceğine dikkat çekti.<br/>Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım yaptığı yönünde verdiği kararın ardından gözler, bir kez daha Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı soykırım davasına çevrildi. Uzmanlar, UAD’nin Myanmar kararının İsrail’in Gazze’de yürüttüğü soykırım açısından emsal teşkil edebileceğine dikkat çekti. UAD’nin kararını İHA’ya değerlendiren Hukukçu Çağrı Çetin, kararı "uluslararası hukuk açısından tarihi bir dönüm noktası" olarak niteledi. Çetin, "Bu kararın en önemli özelliği, soykırım yasağının yalnızca kağıt üzerinde kalan bir uluslararası hukuk normu olmadığını, devletlerin de bu suç bakımından uluslararası sorumluluk taşıyabileceğini somut biçimde ortaya koymasıdır" yorumunu yaptı.<br/><br/>"Son derece önemli bir hukuki referans oluşturacak"<br/>Soykırımın insanlığa karşı işlenen en ağır suçlardan biri olduğunu vurgulayan Çetin, "Bu suçun varlığının tespitinde yalnızca hayatını kaybeden insanların sayısına değil; eylemlerin niteliğine, sistematikliğine, hedef alınan topluluğa ve o topluluğu tamamen veya kısmen yok etme kastına bakılır. Myanmar kararı, Güney Afrika’nın İsrail aleyhine UAD nezdinde yürüttüğü Gazze davası bakımından da son derece önemli bir hukuki referans oluşturacaktır. Elbette her iki dosyanın delilleri ve somut olayları birbirinden bağımsız değerlendirilmelidir. Ancak aynı Soykırım Sözleşmesi’nin yorumlanması bakımından bu kararın İsrail dosyasındaki hukuki tartışmalara etkisi olacağı açıktır" ifadelerini kullandı.<br/><br/>"Hiçbir devlet uluslararası hukukun üzerinde değildir"<br/>Uluslararası hukukun istisnasız tüm devletler için geçerli olması gerektiğinin altını çizen Çetin, "Uluslararası hukuk, güçlü devletler için başka, güçsüz devletler için başka şekilde uygulanamaz. Hukukun evrenselliği, ancak devletlerin siyasi ve askeri gücünden bağımsız biçimde uygulanmasıyla anlam kazanır. Unutulmamalıdır ki uluslararası hukuk yalnızca savaşları düzenlemek için değil, insanlığı korumak için vardır. Bugün Arakan’da, yarın Gazze’de veya dünyanın başka bir coğrafyasında. Soykırım yasağı herkes için geçerlidir. Hiçbir devlet, hiçbir siyasi gerekçe ve hiçbir askeri hedef uluslararası hukukun üzerinde değildir" diye konuştu.<br/><br/>"Güney Afrika’ya soykırım suçlamasını savunmak için daha fazla yol sunacak"<br/>İsrailli hukuk akademisyeni Yuval Shany ise Reuters’a yaptığı açıklamada, kararın Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı davada öne sürebileceği argümanların kapsamını genişletebileceğini belirtti. Mahkemenin soykırım niyetinin "tek makul çıkarım" olması şartını koruduğunu, ancak değerlendirebileceği bağlamsal unsurları davranış örüntüsünün ötesine taşıyarak eylemlerin ölçeğini, sistematik niteliğini ve zulüm geçmişini de kapsayacak şekilde genişlettiğini aktaran Shany, bu yaklaşımın "Güney Afrika’ya soykırım suçlamasını savunmak için daha fazla yol sunduğunu" söyledi.<br/><br/>"Suçların sistematik niteliğine ve ölçeğine yapılan vurgu önemli"<br/>Amsterdam Üniversitesi Uluslararası Ceza Hukuku Profesörü Marieke de Hoon, kararın İsrail davasında yankı bulabilecek bir diğer yönünün UAD’nin Myanmar’da işlenen suçların sistematik niteliğine ve ölçeğine yaptığı vurgu olduğunu söyledi. Yargıçların çocuklara ve kadınlara yönelik saldırılar ile cinsel şiddet dahil bazı eylemlerin yalnızca askeri hedeflerle açıklanamayacağına ve geriye tek makul çıkarım olarak soykırımın kaldığına hükmettiğini belirten De Hoon, "Askeri bir niyetin veya askeri bir hedefin soykırım niyeti fikrini ortadan kaldıracağı yönündeki argümanlar artık mahkeme tarafından reddediliyor" dedi.<br/><br/>"Hukuki çıtanın aşılabilir olduğunu gösteriyor"<br/>Uluslararası Kriz Grubu Asya Kıdemli Danışmanı Richard Horsey ise UAD kararının Myanmar’ı açıkça soykırımdan sorumlu bulmasına rağmen bu suçu mahkemede kanıtlamanın zor olmaya devam ettiğini söyledi. Horsey, "UAD daha önce hiçbir zaman bir devletin soykırım işlediğine hükmetmemişti. Hukuki çıta son derece yüksek, ancak bu dava bunun aşılabilir olduğunu gösteriyor" dedi.<br/><br/>UAD tarihi bir karara imza atmıştı<br/>UAD, Gambiya’nın açtığı davada Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım yaptığına hükmetmişti. 6’ya karşı 9 oyla alınan karar, UAD’nin "bir devleti soykırımdan sorumlu tuttuğu ilk karar" olarak kayıtlara geçmişti. Yaşanan gelişme, gözleri Güney Afrika’nın 1948 Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle UAD nezdinde İsrail’e karşı açtığı davaya çevirmişti.
UAD’nin Myanmar kararı, Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı soykırım davasına emsal teşkil edebilir
Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım yaptığına hükmeden tarihi kararı, gözleri İsrail’in Gazze’de yürüttüğü soykırıma çevirdi. Uzmanlar, UAD’nin kararının Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı soykırım davasına emsal teşkil edebileceğine dikkat çekti.Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım yaptığı yönünde verdiği kararın ardından gözler, bir kez daha Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı soykırım davasına çevrildi. Uzmanlar, UAD’nin Myanmar kararının İsrail’in Gazze’de yürüttüğü soykırım açısından emsal teşkil edebileceğine dikkat çekti. UAD’nin kararını İHA’ya değerlendiren Hukukçu Çağrı Çetin, kararı "uluslararası hukuk açısından tarihi bir dönüm noktası" olarak niteledi. Çetin, "Bu kararın en önemli özelliği, soykırım yasağının yalnızca kağıt üzerinde kalan bir uluslararası hukuk normu olmadığını, devletlerin de bu suç bakımından uluslararası sorumluluk taşıyabileceğini somut biçimde ortaya koymasıdır" yorumunu yaptı."Son derece önemli bir hukuki referans oluşturacak"Soykırımın insanlığa karşı işlenen en ağır suçlardan biri olduğunu vurgulayan Çetin, "Bu suçun varlığının tespitinde yalnızca hayatını kaybeden insanların sayısına değil; eylemlerin niteliğine, sistematikliğine, hedef alınan topluluğa ve o topluluğu tamamen veya kısmen yok etme kastına bakılır. Myanmar kararı, Güney Afrika’nın İsrail aleyhine UAD nezdinde yürüttüğü Gazze davası bakımından da son derece önemli bir hukuki referans oluşturacaktır. Elbette her iki dosyanın delilleri ve somut olayları birbirinden bağımsız değerlendirilmelidir. Ancak aynı Soykırım Sözleşmesi’nin yorumlanması bakımından bu kararın İsrail dosyasındaki hukuki tartışmalara etkisi olacağı açıktır" ifadelerini kullandı."Hiçbir devlet uluslararası hukukun üzerinde değildir"Uluslararası hukukun istisnasız tüm devletler için geçerli olması gerektiğinin altını çizen Çetin, "Uluslararası hukuk, güçlü devletler için başka, güçsüz devletler için başka şekilde uygulanamaz. Hukukun evrenselliği, ancak devletlerin siyasi ve askeri gücünden bağımsız biçimde uygulanmasıyla anlam kazanır. Unutulmamalıdır ki uluslararası hukuk yalnızca savaşları düzenlemek için değil, insanlığı korumak için vardır. Bugün Arakan’da, yarın Gazze’de veya dünyanın başka bir coğrafyasında. Soykırım yasağı herkes için geçerlidir. Hiçbir devlet, hiçbir siyasi gerekçe ve hiçbir askeri hedef uluslararası hukukun üzerinde değildir" diye konuştu."Güney Afrika’ya soykırım suçlamasını savunmak için daha fazla yol sunacak"İsrailli hukuk akademisyeni Yuval Shany ise Reuters’a yaptığı açıklamada, kararın Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı davada öne sürebileceği argümanların kapsamını genişletebileceğini belirtti. Mahkemenin soykırım niyetinin "tek makul çıkarım" olması şartını koruduğunu, ancak değerlendirebileceği bağlamsal unsurları davranış örüntüsünün ötesine taşıyarak eylemlerin ölçeğini, sistematik niteliğini ve zulüm geçmişini de kapsayacak şekilde genişlettiğini aktaran Shany, bu yaklaşımın "Güney Afrika’ya soykırım suçlamasını savunmak için daha fazla yol sunduğunu" söyledi."Suçların sistematik niteliğine ve ölçeğine yapılan vurgu önemli"Amsterdam Üniversitesi Uluslararası Ceza Hukuku Profesörü Marieke de Hoon, kararın İsrail davasında yankı bulabilecek bir diğer yönünün UAD’nin Myanmar’da işlenen suçların sistematik niteliğine ve ölçeğine yaptığı vurgu olduğunu söyledi. Yargıçların çocuklara ve kadınlara yönelik saldırılar ile cinsel şiddet dahil bazı eylemlerin yalnızca askeri hedeflerle açıklanamayacağına ve geriye tek makul çıkarım olarak soykırımın kaldığına hükmettiğini belirten De Hoon, "Askeri bir niyetin veya askeri bir hedefin soykırım niyeti fikrini ortadan kaldıracağı yönündeki argümanlar artık mahkeme tarafından reddediliyor" dedi."Hukuki çıtanın aşılabilir olduğunu gösteriyor"Uluslararası Kriz Grubu Asya Kıdemli Danışmanı Richard Horsey ise UAD kararının Myanmar’ı açıkça soykırımdan sorumlu bulmasına rağmen bu suçu mahkemede kanıtlamanın zor olmaya devam ettiğini söyledi. Horsey, "UAD daha önce hiçbir zaman bir devletin soykırım işlediğine hükmetmemişti. Hukuki çıta son derece yüksek, ancak bu dava bunun aşılabilir olduğunu gösteriyor" dedi.UAD tarihi bir karara imza atmıştıUAD, Gambiya’nın açtığı davada Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım yaptığına hükmetmişti. 6’ya karşı 9 oyla alınan karar, UAD’nin "bir devleti soykırımdan sorumlu tuttuğu ilk karar" olarak kayıtlara geçmişti. Yaşanan gelişme, gözleri Güney Afrika’nın 1948 Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle UAD nezdinde İsrail’e karşı açtığı davaya çevirmişti.