Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Şubat ayında deprem konutlarının fiyatlarını açıklamış ve beklentinin çok üzerinde bir indirimle peşin ödeme fiyatını tek konutla sınırlı tutarak 455 bin ile 485 bin lira arasında Türkiye’ye duyurmuştu.
Fiyatlar ilk açıklandığında ödeme planının Haziran ayı gibi başlayacağı duyurulmuş ve bu fiyatlandırma ise 31 Aralık 2026 sonu ile sınırlandırılmıştı. Hatta Ankara kulislerinde fiyatların bu denli düşük olmasının önemli aktörlerinden biri olarak AK Parti Hatay Milletvekili Adem Yeşildal’ı işaret etmiştim.
Fakat şubat ayından bugüne arada geçen 8 ayda hiçbir depremzede ödeme sürecine geçemedi. Nitekim aralık ayına da 3 ay kaldı.
Ödemeler Neden Başlamadı?
Öncelikle şu bilgiyi vererek başlayalım. Ödeme takvimi 31 Aralık 2026’da son diye görünse de kulislerden aldığım bilgilere göre o süre artı üç veya artı altı ay olarak uzayacak.
Özellikle rezerv alanda arsa payı, binanın demir fiyatı, binanın hasar durumu, metrekare kaybı, cephe kaybı, kat kaybı, parsel kaybı, farklı bir alana taşınmanın önceki bina ile arasındaki lokasyon bağı ve fiyat farkı, binanın rezerv alan kapsamında yıkılması ile ortaya çıkan fiyatlandırmaların tamamı ayrı ayrı hesaplanıyor. Her bir hak sahibi için bu rakamlar genel itibarıyla vatandaşın lehine olacak gibi bir görüntü mevcut. Değerlendirme süreçlerinin uzaması ile birlikte insanlar hâliyle tedirgin olsa da günün sonunda tüm bunlar fiyatlara yansıyacak.
Yine bu noktada önemli bir parantez var. Noter huzurunda tapusu henüz alınmamış evin satılması. Bu döneme kadar sürekli dile getirdik. Ne ev satmak doğru ne almak. Hatta bu yüzden mağdur olan vatandaşlar var.
Kentsel Dönüşüm ve Arsa Mağdurları
Deprem öncesi yerinde dönüşüm planı uygulayan ve arsaları rezerv alana girdikten sonra adeta unutulan yüzlerce insan var. Bu insanlar üç yıldır “Bizim durum ne olacak?” diye sormasına rağmen tatmin edici cevapları bir türlü alamıyor. Gittikleri her yerde kapı yüzlerine kapatılıyor. “Belli değil” cevabı artık doğru olanı yaptığı için mağdur olan vatandaşlar açısından bir anlam ne yazık ki ifade etmiyor. Yine rezerv alanda arsa ödemelerinde henüz yol alınamadı. Arsa sahiplerinin hak kaybı da bu durumda pek görünmüyor.
TOKİ’den Rezerv Alana Geçiş
Geçtiğimiz hafta hak sahipleri önemli bir konuyu iletti. Rezerv alanda hak sahipliği kullanmak isteyen vatandaşlar TOKİ konutlarından çıkıp, evi teslim edip, teslim tutanağı alıp, günün sonunda GEDAŞ’a giderek evin anahtarını alabiliyor. Bu yollar izlenmese GEDAŞ, “TOKİ hak sahipliğinde feragat ettiğinize dair belge olmadığı için anahtar teslimi yapamam.” diyor. Arada 15-20 günlük bir süreç var. Yani şöyle: Ev tamamen boşaltılmadan feragat alamıyorsunuz, evi tam boşaltsanız GEDAŞ süreci işletene kadar 15-20 gün eşyalarınız da dışarıda kalıyor. Bu işin de aslında yöntemi basit. Geçici bir belge oluşturmak ve vatandaşın geçişini kolaylaştırmak.
Salon Ortasında Kombi
Geçtiğimiz gün Antakya’da bir bloğun tamamında uygulanan bir görüntü ile karşılaştım. Salonun tam ortasına kombi takılmış. Evet, yanlış okumadınız, salonun tam ortasına. Öyle sanıyorum ki binadan önce kombiler oradaydı. Yoksa böyle bariz bir “hata” yapılması imkânsız. Salonda kombinin işi ne?
Son tahlilde…
Bu sorunların çözülmesi ve normalleşme koşullarının hane açısından hızlanması önemli. Nitekim anahtar teslimi almayan vatandaşların da bir an önce anahtarlarını almasında fayda var. Münferit sorunlar, normalleşme önünde engel olmadan meseleler çözülmeli. Nitekim bu kadar küçük evleriniz varken de kıymetini bilin.
Bazılarının içinde “Seçim var, evler bedava verilir.” diye bir beklenti olduğuna eminim. Benim şahsi kanaatim bu mümkün olmaz. Bu rakamlar açıklanırken muhtemelen Mehmet Şimşek’in haberi yoktu. Eğer olsaydı, o rakamları da göremezdik. Dolayısıyla şükredip, bir an önce evinize oturun.
