Türkiye’nin en verimli arazilerinden olan Amik Ovası’nda ürün değişikliğine gidildi. Ovada bu yıl beyaz altın olarak tabir edilen pamuk yerine ayçiçeği var. Ova geçen yılların aksine yeşil-beyaz yerine yeşil-sarı renklere büründü. Tabii ki bu durum sadece renk değişimi olarak algılanamaz. Bu değişim tercih meselesi değil tamamen ekonomik sebeplerden kaynaklı bir zorunluluk hali. Pamuk ekimi, bakımı ve hasadı epeyce zahmetli, insan ve makine gücü gerektiren bir ürün. Ancak Hataylı çiftçinin bu yönelimi pamuğun zahmetinden ziyade tamamen emeğinin karşılığını alamamasından kaynaklanıyor. Diğer bölgelerde olduğu gibi Hatay’da pamuktan kazanç her yıl istikrarlı bir şekilde düşüşte. Son yıllardaysa çiftçi kazançtan vazgeçti masrafını bile çıkaramaz hale geldi. Pek çok çiftçi iflas edip mesleği bırakarak arazilerini sattı veya icar olarak verdi. Güç bela devam eden çiftçilerse ürün değişikliğine gitmek zorunda kaldı.
Hataylı çiftçi pamuğa göre daha az maliyeti olan ayçiçeği üretimine yöneldi. Ayçiçeği Amik Ovası’na, Hatay’a çok yakıştı, düz ve geniş arazilerde ortaya kartpostallık görüntüler çıkardı. Ayçiçeği hoş görüntüsü ile fotoğraf için harika bir arka plan oluşturması sebebiyle Hataylıların oldukça ilgisini çekti. İnsanlar fotoğraf ve video çekmek için havaalanı yakınındaki arazilere gitti. Ancak bu hoş görüntünün altında acı bir gerçek bizleri bekliyor olabilir.
Ayçiçeği üretim maliyeti az, görünümü hoş bir ürün. Ancak üretimi artar mutfağımıza, sofralarımıza girerse tüm ülkede ve özellikle de Hatay’da damak tadımızı değiştirir. Bizim Hatay mutfağı diye bir gerçeğimiz var. Yemeklerimizin lezzetinin sırrı Hatay’ın kendi ürünü olan zeytinyağında saklı. Hemen her yemeğimizde zeytinyağı kullanıyoruz. Bununla birlikte büyüklerimiz günlük bir kaşık zeytinyağı içmenin vücuda faydalarından bahsederdi. Benim nenem biraz rahatsızlandığı zaman doktora gitmek yerine bir yemek kaşığı zeytinyağı içerdi, şifayı onda bulduğunu düşünürdü. Hal böyleyken bizler zeytinyağı yerine ayçiçeği yağı kullanmaya başlarsak Hatay mutfağının özelliği kaybolur. Yemeklerimizin tadı değişir, damak zevkimiz dumura uğrar. Ayçiçeği yağı kullanılan yemekler de var elbette ancak Hatay’da çoğunlukla zeytinyağı kullanılır. Bu durum zeytinyağı üreticisi için de bir risk oluşturuyor. Ayçiçeği yağına talep artarsa zeytinyağı üreticisinin ürünü elinde kalmış olur. Tıpkı ekonomik sebeplerden dolayı pamuk üretmeyi bırakan çiftçinin düştüğü duruma düşer.
Yazar/ Veysel ÖZYURT
